Arama Yapın
Arama Yapın
19 Kasım 2026
Fusarium takibi sürüyor, Okratoksin A daha fazla dikkat istiyor.
FUM, %53,4 ile Q3’te de en sık saptanan mikotoksin grubu.
OTA pozitifliği Q1’de %4,1 iken Q3’te %11’e ulaştı.
2026’nın üçüncü çeyreğinde FUM, en sık saptanan mikotoksin grubu olmayı sürdürdü. Q2’ye göre görülme sıklığı azalmasına rağmen yılın ilk üç çeyreğindeki en yüksek FUM konsantrasyonu Q3 numunelerinde kaydedildi. Buna karşılık OTA pozitifliği yükseldi. Temmuz–Eylül sonuçları işletmeler için iki önceliği görünür kılıyor: Fusarium toksinlerinin düzenli takibi ve OTA saptanan partilerin daha yakından incelenmesi.
DÖNEMSEL DEĞIŞIM
Pozitiflik oranları her çeyreğin kendi numuneleri üzerinden hesaplanmıştır. Numune ve matris dağılımları değişebileceğinden çeyrek farkları tek başına mevsimsel değişim veya biyolojik risk düzeyi olarak yorumlanamaz.
FUM, %53,4 pozitiflikle Q3’ün en sık saptanan grubudur. İlk üç çeyrekteki devamlılığı, ham madde kabulü ve nihai yem analizlerinde düzenli takibi destekliyor. Q3’te kaydedilen yüksek konsantrasyon, pozitif bir numunenin miktar yönünden de değerlendirilmesi gerektiğini hatırlatıyor.
GÜNCEL ÇEYREĞIN ANALITIK GÖRÜNÜMÜ
DON, ZEN VE T-2
Q3’te sırasıyla %45,2, %41,1 ve %39,7: Q2’nin altında, Q1’in üzerinde.
OTA
Q3 pozitifliği %11; daha sık görülen ürün başlığı ayçiçeği küspesi.
Hammadde
En yüksek DON mısırda, en yüksek ZEN DDGS’de; OTA ise mısırda kaydedildi.
Mısır ve mısır flake kayıtlarında DON, ZEN ve T-2 grubu pozitiflikleri; tam yağlı soya kayıtlarında ise DON ve T-2 grubu tespitleri bulunuyor. OTA için Q3’te ayçiçeği küspesi, mısır flake ve DDGS gibi farklı girdilerin de izleme kapsamına girmesi dikkat çekiyor. Saptanma sıklığı yükselmiş olsa da Q3’ün en yüksek OTA değeri, Q1’deki en yüksek değerin altında kalıyor.
AYNI ÇEYREK KARŞILAŞTIRMASI
| Toksin grubu | 2023 Q3 | 2024 Q3 | 2025 Q3 | 2026 Q3 |
|---|---|---|---|---|
| AFLA | %21,1 | %1,9 | %14,3 | %4,1 |
| ZEN | %52,1 | %18,7 | %17,1 | %41,1 |
| DON | %56,3 | %29,9 | %29,5 | %45,2 |
| T-2 | %0,0 | %23,4 | %22,9 | %39,7 |
| FUM | %87,3 | %52,3 | %48,6 | %53,4 |
| OTA | %12,7 | %0,0 | %10,5 | %11,0 |
Kaynak: MYCOTRACE® 2023, 2024, 2025 ve 2026 F.A.S.T. Lab analiz verileri.
T-2 grubunun 2026 Q3’teki %39,7 pozitifliği, karşılaştırılan dört üçüncü çeyreğin en yüksek oranıdır. DON ve ZEN, 2024–2025 Q3 düzeylerinin üzerinde, 2023 Q3’ün altında seyrediyor. Bu görünüm tek bir toksine odaklanan sabit kontrol planlarının yerine, hammadde ve dönem bazında güncellenen izleme yaklaşımını destekliyor.
Geçmiş Q3 verileri hangi toksinlerin sürekli izlendiğini; güncel Q3 verileri ise kontrol planına hangi yeni önceliklerin eklenmesi gerektiğini gösteriyor.
ÇOKLU POZİTİFLİK
Q3’te numunelerin %76,7’sinde en az bir analiz sonucu pozitif bulundu. Birden fazla pozitif analiz sonucu bulunan numunelerin oranı %56,2 ile Q1 ve Q2’nin altında kaldı. Ancak asıl soru, aynı numunede hangi toksin gruplarının ne miktarda birlikte bulunduğudur.
Bu dağılım pozitif analiz sonuçlarının adedini gösterir; aynı toksin grubunun farklı bileşenleri ayrı analiz sonuçları olabilir. Yuvarlama nedeniyle oranların toplamı %100’ü tam karşılamayabilir.
Birden fazla pozitif analiz sonucu: %56,2. En az iki farklı majör toksin grubu birlikte saptanan numuneler: %53,4. Bu oranlar birbirinin yerine kullanılmamalıdır.
Altı majör toksin grubu üzerinden yapılan değerlendirmede en sık karşılaşılan ikili birliktelikler FUM–ZEN, DON–ZEN ve DON–T-2 oldu. Birlikte maruziyetin biyolojik etkisi; toksin kombinasyonuna, konsantrasyona, maruziyet süresine ve hayvan türüne bağlıdır. Çoklu pozitiflik, tek başına kesin sinerji veya performans kaybının kanıtı değildir.
HAYVAN TÜRLERINE GÖRE TEKNIK YORUM
MYCOTRACE® verileri toksinlerin analiz edilen numunelerdeki görünümünü ortaya koyar. Hayvana yönelik değerlendirme ise aynı sonuçların tür, üretim dönemi, toplam rasyon ve saha bulguları ile birlikte yorumlanmasını gerektirir.
FUM ve DON için bağırsak sağlığı, kanatlı literatüründe öncelikli izleme alanlarından biridir. EFSA’nın 2022 FUM ve 2023 DON değerlendirmelerinde, broylerlerde belirgin büyüme kaybı oluşmadan da bazı bağırsak değişikliklerinin görülebildiği bildirilmektedir. Bu nedenle sürüde büyüme normal seyretse bile bağırsak bulguları ve yem analizleri birlikte ele alınmalıdır. OTA’nın böbrek üzerindeki olası etkileri de uzun süreli maruziyet açısından göz önünde tutulmalıdır.
SAHADA NE IZLENMELI?
Yem tüketimi, yemden yararlanma, büyüme performansı, bağırsak ve böbrek ile ilişkili bulgular; broiler ve uzun üretim dönemine sahip sürülerde ayrı değerlendirilmelidir.
Sığır işletmelerinde değerlendirme, kaba yem, silaj ve konsantre yemin toplam rasyona katkısıyla başlar. Rumen mikroorganizmaları bazı mikotoksinleri dönüştürebilir; ancak bu kapasite toksine, rasyona ve rumen koşullarına bağlıdır. Rumeni henüz gelişmemiş buzağılar erişkin sığırlardan farklı değerlendirilmelidir. Q3 numunelerinde FUM, DON ve ZEN’in çeşitli yem girdilerinde görülmesi, süt ve besi işletmelerinde rasyon bileşenlerinin birlikte izlenmesinin önemini vurguluyor.
Mısır ve mısır flake örneklerinde AFLA pozitifliği bulunması, süt işletmeleri için ayrıca gıda güvenliği boyutu taşır: yemle alınan aflatoksin B1’in bir bölümü metabolizma sonucunda aflatoksin M1 olarak süte geçebilir. Genel AFLA pozitifliği %4,1 olsa da değerlendirme yalnızca bu orana dayandırılmamalı; yem AFB1 ve süt AFM1 kontrolleri ayrı analizlerle yürütülmelidir.
SAHADA NE IZLENMELI?
Silaj ve konsantre yem partileri, toplam rasyon bileşimi, hayvan grubu ve süt işletmelerinde gerektiğinde süt AFM1 analizleri.
Su ürünlerinde mikotoksin izleme planı yetiştirilen türle başlar. Bitkisel ham madde çeşitliliği ve yem formülündeki kullanım payı, hangi girdilere öncelik verileceğini belirler. Alabalıklarda DON ve diğer Fusarium toksinlerine maruziyet; büyüme, yemden yararlanma, bağırsak ve karaciğer bulguları açısından değerlendirilmelidir. Q3’te sık saptanan FUM ve DON, bu kontrol planının temel izleme başlıkları arasındadır.
OCAK–EYLÜL GENEL GÖRÜNÜM
Ocak–Eylül 2026 döneminde FUM %59,8 ile ilk sırada yer aldı. DON ve ZEN’in her biri %42,5, T-2 grubunun pozitifliği ise %34,5 oldu. Q3’te bu grupların mısır ve mısır türevleri, farklı protein kaynakları, karma yem ve TMR örneklerinde saptanması, izleme programlarının rasyonun farklı girdilerini kapsaması gerektiğini gösteriyor.
Ocak–Eylül oranları, her toksin grubu için ilk üç çeyreğin rapor kapsamındaki numuneleri birleştirilerek hesaplanmıştır; çeyrek oranlarının basit ortalaması değildir.
UYGULANABILIR YÖNETIM
MYCOTRACE®, Türkiye ve bölge görünümünü yalnızca bir risk haritası olarak sunmaz. F.A.S.T. Lab.® analiz verilerini işletmenin ham madde yapısı, yem matrisi, hayvan türü, üretim dönemi ve geçmiş analizleriyle ilişkilendirerek teknik risk profiline ve izlenebilir yönetim kararlarına dönüştürür.
2026 Q3’ün temel değerlendirmesinde; FUM izlemenin merkezindeki yerini korurken OTA daha belirgin bir kontrol başlığı hâline gelmiş, diğer Fusarium gruplarının görülme sıklığı ise yeniden şekillenmiştir. Etkili mikotoksin yönetimi; tek bir orana göre sabit karar vermek yerine, konsantrasyonu, kombinasyonu, hayvan türünü ve zaman içindeki değişimi birlikte izleyen dinamik bir yaklaşım gerektirir.
İşletmenize özel risk profilini değerlendirin
Numune planlaması, teknik yorum ve takip yaklaşımı için MYCOTRACE® uzman ekibiyle iletişime geçin.
KAYNAKLAR
İhtiyacınız olan en doğru ürünü belirlemek için sizinle iletişime geçelim.